Ryczałt czy liniowy, co się bardziej opłaca w 2026
Ryczałt liczy się od przychodu, liniowy 19% od dochodu. O wyniku decydują stawka ryczałtu, koszty i składka zdrowotna, a różnica sięga kilku tysięcy złotych rocznie.
Ryczałt
- Podatek od przychodu, bez odliczania kosztów. Stawki od 2% do 17%, najczęściej 8,5% (usługi), 12% (IT) i 15% (doradztwo, marketing)
- Składka zdrowotna w trzech progach: 498,35 zł, 830,58 zł lub 1 495,04 zł miesięcznie, 50% można odliczyć
- Prosta ewidencja przychodów, bez KPiR
Liniowy
- 19% od dochodu, czyli przychodu minus koszty, bez kwoty wolnej
- Składka zdrowotna 4,9% dochodu (minimum 432,54 zł miesięcznie od lutego 2026), odliczana do 14 100 zł rocznie
- KPiR albo księgi rachunkowe
Sama stawka myli. Przy 40% kosztów liniowy daje efektywnie 19% x 60% = 11,4% przychodu, mniej niż 12% ryczałtu. Szczegóły składki opisujemy w artykule Jak liczyć składkę zdrowotną w JDG.
Ryczałt wygrywa, gdy
- koszty są niskie, poniżej 20-30% przychodu
- stawka ryczałtu wynosi 12% lub mniej
- nie planujesz dużych zakupów firmowych
Liniowy wygrywa, gdy
- koszty przekraczają 30-40% przychodu
- stawka ryczałtu wynosi 15% lub więcej
- masz samochód w leasingu, drogi sprzęt albo podwykonawców
Dwa przykłady
Programista, 15 000 zł/mies., koszty 1 500 zł/mies., ryczałt 12%
Ryczałt: ok. 30 970 zł rocznie (podatek i składka). Liniowy: ok. 37 210 zł. Ryczałt oszczędza ok. 6 240 zł.
Konsultant, 20 000 zł/mies., koszty 8 000 zł/mies., ryczałt 15%
Ryczałt: ok. 45 220 zł rocznie. Liniowy: ok. 33 075 zł. Liniowy oszczędza ok. 12 145 zł.
Formę zmienisz raz w roku, do 20 lutego, więc przelicz ją co roku na aktualnych liczbach.
Sprawdź na swoich liczbach
Wpisz przychód, koszty i stawkę ryczałtu, a kalkulator pokaże, która forma jest tańsza.
Sprawdź w kalkulatorze JDG 2026FAQ
Czy można mieć ryczałt i VAT jednocześnie?
Tak. Ryczałt dotyczy podatku dochodowego, VAT to osobny podatek. Ryczałt z czynnym VAT to częsta konfiguracja, gdy klienci też są VAT-owcami.
Czy zmiana z ryczałtu na liniowy jest trudna?
Nie. Wystarczy aktualizacja wpisu w CEIDG do 20 lutego. Nowa forma obowiązuje od 1 stycznia tego roku.
Przy jakiej stawce ryczałtu liniowy zaczyna wygrywać?
Zwykle przy stawce ryczałtu 15% lub wyższej i kosztach powyżej 30-40% przychodu. Przy stawkach 8,5-12% i niskich kosztach przewagę ma ryczałt.
Czy freelancer IT powinien wybrać ryczałt?
Przy stawce 12% i niskich kosztach ryczałt zazwyczaj wygrywa. Przy drogim sprzęcie, coworkingu czy podróżach warto przeliczyć też liniowy.